top of page

Ξεχάσαμε να μιλάμε...

Εικόνα συγγραφέα: Βαγγέλης Βουτσινάκης
Βαγγέλης Βουτσινάκης
πριν από 2 ημέρες
διαβάστηκε 3 λεπτά

Έγινε ενημέρωση: πριν από 3 ώρες

…Ή μήπως συνηθίσαμε τη σιωπή; Συναντώ ανθρώπους που ακόμα και στη βόλτα του σκύλου τους κοιτούν την οθόνη του κινητού τους. Και μόνο εκεί; Παρέες ολόκληρες κι ο καθένας στον δικό του εικονικό κόσμο· στις ειδήσεις, στις μουσικές του, στα ενδιαφέροντα ή αδιάφορα, έτσι, απλώς για να κυλούν οι εικόνες και ο χρόνος μαζί.


Δεν ξέρω αν φταίει η τεχνολογία που πάψαμε να κοιτάζουμε τον άλλον στα μάτια, να τον ακούμε, να διαφωνούμε μαζί του, να γελάμε με τις ίδιες ανοησίες ή να μοιραζόμαστε τις ίδιες ανησυχίες. Μάλλον θα ήταν πολύ εύκολο να φορτώσουμε σ’ αυτήν όλες τις ευθύνες. Άλλωστε, χάρη σ’ αυτήν επικοινωνούμε σήμερα με ανθρώπους που άλλοτε θα χάναμε για χρόνια, μαθαίνουμε, ενημερωνόμαστε, ανταλλάσσουμε σκέψεις και συναισθήματα. Μόνο που κάπου στην πορεία μπερδέψαμε την επικοινωνία με τη διαρκή σύνδεση. Γεμίσαμε επαφές και χάσαμε την επαφή μεταξύ μας, πλημμυρίσαμε από ακολούθους και φίλους και χάσαμε την παρέα μας.


Ίσως, πάλι, να συμβαίνει και κάτι βαθύτερο.


Και ίσως να μην είναι ίδιο για όλους. Γιατί διαφορετικά βιώνουν αυτή την αλλαγή οι νεότεροι και διαφορετικά όσοι μεγαλώσαμε σε εποχές που η ανθρώπινη επικοινωνία απαιτούσε την προσωπική παρουσία. Τότε που για να συναντήσεις κάποιον έπρεπε να βγεις από το σπίτι σου, να καθίσεις απέναντί του, να τον ακούσεις, να συμφωνήσεις ή να διαφωνήσεις μαζί του. Να διαθέσεις χρόνο, όχι απλώς να τον γεμίσεις.


Οι πολύ νέοι δεν έχουν απαραίτητα τέτοιες αναμνήσεις. Γεννήθηκαν και μεγαλώνουν σ’ έναν κόσμο όπου η επικοινωνία περνά σχεδόν αυτονόητα μέσα από μια οθόνη. Εκεί συναντιούνται, εκεί μοιράζονται τις εμπειρίες τους, εκεί εκφράζουν συχνά τις αγωνίες και τα συναισθήματά τους. Ίσως γι’ αυτό να μην αισθάνονται πάντοτε την απουσία της ζωντανής επαφής με τον ίδιο τρόπο. Όχι επειδή δεν την έχουν ανάγκη, αλλά επειδή έμαθαν από νωρίς να την αναζητούν και να την εκφράζουν με διαφορετικούς τρόπους απ’ αυτούς που γνωρίσαμε εμείς.


Κι αυτό δεν σημαίνει πως δεν προβληματίζονται, δεν ανησυχούν ή δεν αισθάνονται μοναξιά. Ίσως απλώς να δυσκολεύονται κι εκείνοι, με τον δικό τους τρόπο, να εκφράσουν όσα τους απασχολούν έξω από τον ψηφιακό κόσμο που τους περιβάλλει.


Για τους μεγαλύτερους, όμως, η σιωπή μπορεί να έχει και μια διαφορετική εξήγηση. Να είναι αποτέλεσμα μιας απογοήτευσης που συσσωρεύεται χρόνια. Για όσα βλέπουμε να συμβαίνουν γύρω μας, για τις αδικίες που επαναλαμβάνονται, για όσα μας καταπιέζουν, μας θυμώνουν και μας εξοργίζουν, χωρίς να βλέπουμε να αλλάζει τίποτα. Για τις προσδοκίες που διαψεύδονται και την αίσθηση πως, όσα κι αν πούμε, κανείς δεν πρόκειται να μας ακούσει.


Κι έτσι, άλλοι επειδή έμαθαν να επικοινωνούν διαφορετικά κι άλλοι επειδή κουράστηκαν να μιλούν χωρίς να ακούγονται, καταλήγουμε πολλές φορές στο ίδιο σημείο. Στην απομόνωση. Στην ευκολία μιας οθόνης, σ’ έναν κόσμο όπου μπορούμε να προσπεράσουμε ό,τι μας ενοχλεί μ’ ένα απλό άγγιγμα του δαχτύλου μας.


Μόνο που έτσι δεν απομακρυνόμαστε απλώς από όσα μας καταπιέζουν. Απομακρυνόμαστε και μεταξύ μας.


Κι αυτή η απομάκρυνση δεν είναι χωρίς συνέπειες. Γιατί η μοναξιά δεν αφορά μόνο εκείνους που ζουν μόνοι. Μπορεί να βρίσκεται μέσα σε μια παρέα, σε μια οικογένεια, ακόμα και ανάμεσα σε ανθρώπους που επικοινωνούν καθημερινά. Να μεγαλώνει την ανασφάλεια, να τροφοδοτεί το άγχος, να βαθαίνει τη θλίψη. Κι όσο περισσότερο συνηθίζουμε να κρατάμε μέσα μας όσα μας απασχολούν, τόσο δυσκολότερο γίνεται να τα μοιραστούμε. Να αναζητήσουμε τη συντροφιά, την κατανόηση, εκείνη την ανθρώπινη παρουσία που καμιά οθόνη δεν μπορεί από μόνη της να υποκαταστήσει.


Κοιτάζω αυτή τη φωτογραφία που τράβηξε η Κωνσταντίνα «πίσω απ’ την πλάτη μας» χωρίς να το γνωρίζουμε. Εγώ κι ο Νίκος, σ’ ένα μπαλκόνι. Δεν θυμάμαι καν τι ακριβώς συζητούσαμε εκείνη τη στιγμή. Θυμάμαι όμως πως συζητούσαμε με ενδιαφέρον. Πως ο ένας άκουγε τον άλλον. Πως είχαμε κάτι να πούμε και, κυρίως, τη διάθεση να το μοιραστούμε.


Τίποτα το σπουδαίο, θα μπορούσε να σκεφτεί κανείς. Μια συνηθισμένη ανθρώπινη στιγμή.


Κι όμως, αυτή ακριβώς η συνηθισμένη στιγμή μού φαίνεται πως αποκτά σήμερα μια διαφορετική αξία. Όχι γιατί θυμίζει κάποιον παλιό, τάχα καλύτερο κόσμο. Ούτε γιατί πρέπει να αρνηθούμε την εποχή μας και τις δυνατότητές της. Αλλά γιατί μας θυμίζει πόσο σημαντικό είναι να βρίσκουμε ακόμα λόγους να συναντιόμαστε, να συζητάμε, να ακούμε και να ακουγόμαστε.


Και ίσως, τελικά, εκεί να βρίσκεται το μεγαλύτερο πρόβλημα. Όχι μόνο στο ότι μιλάμε λιγότερο μεταξύ μας, αλλά στο ότι αρχίζουμε να πιστεύουμε πως δεν έχει και τόση σημασία να μιλάμε. Πως τίποτα δεν αλλάζει. Πως δεν αξίζει να επιμένουμε, να διαφωνούμε, να διεκδικούμε. Πως είναι προτιμότερο να μένουμε σιωπηλοί, ο καθένας κλεισμένος στον δικό του μικρό κόσμο.


Μόνο που η σιωπή δεν εξαφανίζει όσα μας θυμώνουν, ούτε κάνει ελαφρύτερα όσα μας βαραίνουν.


Κι αν κάτι αξίζει να ξαναβρούμε, δεν είναι οι παλιές συνήθειες ή οι χαμένες εποχές. Είναι η ανάγκη να μιλάμε. Να ακούμε ο ένας τον άλλον. Να μη συνηθίσουμε την απομόνωση, την αδιαφορία, την παραίτηση. Γιατί, όταν συνηθίσουμε να μη μιλάμε μεταξύ μας, ίσως κάποια στιγμή πάψουμε και να πιστεύουμε πως αξίζει να ακουστεί η φωνή μας.


Κι αυτό θα ήταν πολύ χειρότερο από τη σιωπή…

Σχόλια


bottom of page